Khó Khăn Của Ngành Ô Tô Trung Quốc Khi So Sánh Với Nhật Bản và Hàn Quốc

Tình Hình Khiếu Nại Gia Tăng Đáng Kể

Vào ngày 6 tháng 7 năm 2026, nền tảng nhận khiếu nại chất lượng xe Chezhiwang đã công bố bản phân tích cho quý 2. Trong ba tháng qua, nền tảng này đã tiếp nhận tới 78.103 khiếu nại hợp lệ, thể hiện mức tăng lên đến 58,3% so với quý trước và 83,4% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là kỷ lục cao nhất kể từ khi nền tảng này bắt đầu hoạt động. Tính lũy kế trong nửa đầu năm, tổng số khiếu nại đã vượt quá 120.000, riêng trong tháng 6 đã có tới 30.561 khiếu nại.

Các hạng mục khiếu nại cho thấy rõ vấn đề chính. Nhóm sự cố về pin động lực lần đầu tiên lọt vào danh sách 20 hạng mục có số lượng khiếu nại cao nhất, đứng ở vị trí thứ 6. Vấn đề về nâng cấp hệ thống qua mạng là nguyên nhân hàng đầu trong các khiếu nại dịch vụ. Các khiếu nại về nội dung không đúng như quảng cáo chủ yếu liên quan đến hệ thống hỗ trợ lái.

Những vấn đề này đều nằm trong phần công nghệ mới, chính là điều mà các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang lấy làm luận điểm chính để tự so sánh với các thương hiệu Nhật Bản và Hàn Quốc.

Một Sự Cố Nổi Bật Liên Quan Đến Pin

Sự gia tăng trong nhóm khiếu nại về pin chủ yếu xuất phát từ các mẫu xe của GAC Aion. Kể từ đầu năm 2026, những xe kinh doanh vận tải sử dụng cell pin lithium sắt phosphate 177Ah của CALB đã gặp phải sự cố phồng cell, rò rỉ dung dịch điện phân và giảm điện trở cách điện, có trường hợp bị mất điện đột ngột trong khi vận hành. Số km của những xe gặp sự cố này thường nằm trong khoảng từ 150.000 đến 250.000 km.

Vào ngày 18 tháng 7, GAC Aion đã phát đi thông cáo xin lỗi và kéo dài thời gian bảo hành pin cho các mẫu xe liên quan lên 8 năm hoặc 300.000 km, kèm theo dịch vụ kiểm tra và sửa chữa miễn phí. Từ ngày 1 đến 18 tháng 7, Chezhiwang đã ghi nhận 182 khiếu nại liên quan đến pin của một thương hiệu xe.

Số Lượng Triệu Hồi Tăng Đột Biến

Ngày 3 tháng 7 năm 2026, nền tảng này cũng đã công bố bản tổng kết triệu hồi trong nửa đầu năm. Tổng số xe bị triệu hồi từ các thương hiệu nội địa Trung Quốc đã đạt con số 308.431 xe, tăng 681,2% so với cùng kỳ năm 2025.

Sự gia tăng này không đến từ nhiều đợt triệu hồi nhỏ lẻ, mà đợt lớn nhất là NIO triệu hồi 246.229 xe do lỗi phần mềm gây đen màn hình. Một đợt triệu hồi khác cũng đáng chú ý là XPeng triệu hồi 33.473 xe X9 sản xuất từ tháng 8 năm 2023 đến tháng 8 năm 2025, dự kiến thực hiện từ ngày 28 tháng 8, do công nghệ chế tạo không đảm bảo dẫn đến tình trạng giảm độ kín của giảm xóc khí phía trước.

Trong nửa đầu năm, cơ quan quản lý đã phát 50 thông báo triệu hồi liên quan đến 26 thương hiệu, với tổng số khoảng 1,65 triệu xe. Nhóm triệu hồi liên quan đến pin động lực đã tăng lên rõ rệt so với cùng kỳ năm 2025.

Vấn Đề Do Cắt Giảm Quy Trình Phát Triển

Báo chí Trung Quốc chỉ rõ rằng một trong những nguyên nhân chính là do quá trình phát triển các mẫu xe đã bị rút ngắn. Thời gian nghiên cứu và phát triển một mẫu xe đã giảm từ 36 tháng xuống chỉ còn 18 tháng. Thời gian kiểm thử phần mềm ở một số nơi thậm chí giảm từ 4 tháng xuống chỉ còn 2 tuần. Chu kỳ kiểm chứng độ tin cậy dài hạn của pin, trước đây mất từ 18 đến 24 tháng, giờ đây bị nén lại xuống còn 12 tháng hoặc ngắn hơn.

Một kỹ sư thông tin từng làm việc tại một hãng xe nổi tiếng cho biết việc cắt bớt các khâu kiểm thử cần thiết để thúc đẩy tốc độ ra mắt mẫu xe mới đã trở thành thực trạng phổ biến. Người này đã kể về một phiên bản phần mềm có nguy cơ gây phanh chậm đã được phát hành ra thị trường, dẫn đến tăng số vụ tai nạn, và cuối cùng ông đã từ chức.

Ông Trương Chiêu Hổ, Phó Tổng Giám đốc cấp cao Chezhiwang, giải thích rằng việc sản xuất xe gấp gáp đã dẫn đến sự kiêng kỵ trong việc kiểm soát chất lượng tại những khâu quan trọng, còn những khâu không thấy được thì bị lãng quên, cuối cùng người tiêu dùng chính là người phải gánh chịu hậu quả. Chủ tịch danh dự của Hội Kỹ thuật Ô tô Trung Quốc, Phó Vu Vũ, đã đặt câu hỏi rằng trong 500 mẫu xe mới ra mắt, thật sự có bao nhiêu mẫu đã trải qua đầy đủ quy trình phát triển hệ thống hóa.

Áp lực tài chính là một nguyên nhân lớn đứng sau tốc độ này. Theo dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, trong 5 tháng đầu năm 2026, biên lợi nhuận toàn ngành ô tô chỉ còn 3,4%, riêng sản xuất xe nguyên chiếc chỉ đạt 1,5%. Mỗi chiếc xe bán ra với giá 200.000 nhân dân tệ, chỉ tạo ra cho nhà máy khoảng 3.000 nhân dân tệ.

Chính Phủ Can Thiệp Để Đảm Bảo An Toàn

Ngày 29 tháng 5 năm 2026, cơ quan thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc đã phát thông báo yêu cầu rà soát toàn diện các nguy cơ an toàn từ các dòng xe năng lượng mới, buộc tất cả các hãng xe và doanh nghiệp sản xuất pin tự kiểm tra và báo cáo trước ngày 1 tháng 8 năm 2026. Các lĩnh vực rà soát bao gồm nhiều hạng mục, trong đó lần đầu tiên an toàn của các chức năng lái thông minh được đưa vào diện giám sát trọng điểm.

Ngày 17 tháng 7, Bộ này đã họp với các nhà sản xuất xe trọng điểm để yêu cầu kiên quyết chống lại các hành vi cạnh tranh không lành mạnh và bảo đảm an toàn chất lượng cũng như tính đồng nhất trong sản xuất. Đoàn kiểm tra đã tiến hành làm việc trực tiếp tại GAC Aion và XPeng.

Vào tháng 3 năm 2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin cùng Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường đã ban hành quy định mới về nâng cấp qua mạng, cấm các hành vi nâng cấp ép buộc lén lút và hạn chế việc khóa bớt các tính năng sau khi bán. Tiêu chuẩn bắt buộc đầu tiên cho hệ thống hỗ trợ lái công nghệ cấp L2 sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2027.

Chất lượng và độ bền của các mẫu xe Nhật Bản và Hàn Quốc đã được xây dựng trên nền tảng dài hạn, không phải là các tính năng chỉ xuất hiện ngay tại thời điểm giao xe. Những chiếc xe Trung Quốc bị khiếu nại nhiều nhất trong nửa đầu năm đều liên quan đến pin, phần mềm và hệ thống hỗ trợ lái, tức là những bộ phận chỉ lộ rõ vấn đề sau một thời gian sử dụng đủ dài.

Những chiếc xe đang được tiêu thụ trên thị trường hiện nay, trong đó có cả Việt Nam, sẽ cần thời gian để bộc lộ những vấn đề đó trong những năm tới.