Máy Bay Điện: Tương Lai Cận Kề Của Ngành Hàng Không Châu Âu

“Nhiều người cho rằng việc phát triển máy bay điện còn xa vời”, lời của Carlos López de la Osa, giám đốc kỹ thuật hàng không tại Liên đoàn Giao thông và Môi trường châu Âu (T&E). “Tuy nhiên, máy bay điện và hybrid sẽ là chìa khóa quan trọng trong việc tạo ra những chuyến bay ngắn bền vững hơn, giảm thiểu sự phụ thuộc vào nhiên liệu ngoại nhập”.

Tiềm Năng Của Máy Bay Điện Ở Châu Âu

Các công ty khởi nghiệp tại châu Âu đang tích cực phát triển máy bay điện có tầm bay tối đa lên tới 500 km. Dựa trên phân tích của Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA), khoảng cách này đủ để phục vụ xấp xỉ 25% số đường bay nội địa tại châu Âu.

Nhiều tuyến bay như London – Dublin hay Barcelona – Ibiza đều nằm trong khả năng hoạt động của các loại máy bay này.

Giá nhiên liệu hiện nay và xu hướng chuyển đổi sang năng lượng xanh đã khiến một số quốc gia như Pháp phải cấm các chuyến bay nội địa ngắn nếu có thể thay thế bằng tàu hỏa trong thời gian dưới 2,5 giờ. Tây Ban Nha cũng đang xem xét chính sách tương tự. Dù vậy, máy bay điện vẫn có thể đáp ứng nhu cầu di chuyển tới các hòn đảo hay những vùng xa xôi mà không thể thay thế bằng tàu hỏa.

Startup Vaeridion đến từ Đức đang tiến tiến trong việc phát triển máy bay điện 9 chỗ, với mục tiêu được cấp phép trong năm 2030. Họ đã nhận đơn đặt hàng 100 chiếc máy bay từ một số các hãng hàng không và đơn vị khai thác.

Vaeridion ước tính rằng máy bay của họ sẽ có chi phí hoạt động dưới 0,5 euro cho mỗi hành khách/km, tương tự như giá vé hạng nhất tàu hỏa. Tuy nhiên, chi phí thực tế sẽ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như phí sân bay và các chính sách của từng hãng.

Với sức chứa hạn chế, máy bay điện thế hệ đầu tiên khó có thể cạnh tranh trực tiếp với máy bay phản lực thương mại, nhưng chúng có thể phù hợp cho những tuyến bay ít phổ biến hơn.

Cuộc Đua Phát Triển Máy Bay Điện

Trọng lượng pin vẫn là một thách thức lớn đối với hàng không điện. Mặc dù có sự tiến bộ trong việc phát triển động cơ điện và thiết kế máy bay, mật độ năng lượng của pin vẫn quyết định đáng kể tới kích thước và tầm hoạt động của máy bay.

Nhiều công ty hàng không lớn như Airbus lại chậm tiến trong cuộc đua này, trong khi các công ty khởi nghiệp tại châu Âu đang tăng cường nghiên cứu và phát triển công nghệ máy bay điện.

Với các quy định khí hậu nghiêm ngặt và mạng lưới sân bay dày đặc, châu Âu đang trở thành nơi lý tưởng để thử nghiệm công nghệ hàng không mới.

Công ty Elysian Aircraft từ Hà Lan đang hợp tác với KLM để phát triển một loại máy bay chạy hoàn toàn bằng pin, có khả năng chở tới 90 hành khách với tầm bay 1.000 km. Mẫu máy bay này dự kiến sẽ được đưa vào sử dụng vào năm 2035.

Trong khi đó, Aura Aero của Pháp tập trung vào việc phát triển máy bay hybrid-điện 19 chỗ với tầm hoạt động lên tới 1.500 km và dự kiến sẽ đạt chứng nhận vào cuối năm 2029.

“Máy bay hybrid giúp giảm phát thải lên tới 80% và có thể dễ dàng chuyển sang sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững”, Antoine Toulemont, một cố vấn về vấn đề châu Âu của Aura Aero cho biết.

Ông cũng nhấn mạnh rằng công nghệ này có thể tiết kiệm tới 50% chi phí vận hành khi tính đến giá nhiên liệu hiện tại.

Máy Bay Điện Có Thực Sự Bền Vững?

Trong tương lai, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) rất được kỳ vọng sẽ giúp giảm phát thải trong các chuyến bay dài. Tuy nhiên, hiện tại nguồn cung SAF còn hạn chế và có nhiều ý kiến trái chiều về tính bền vững của nó.

Điện khí hóa được xem là một giải pháp khả thi cho các chuyến bay ngắn.

Mặc dù máy bay điện không thải ra khí độc trong khi hoạt động, nhưng vấn đề phát thải vẫn còn phụ thuộc vào nguồn điện dùng để sạc và quá trình sản xuất pin.

“Máy bay điện sẽ đóng vai trò quan trọng trong hệ thống giao thông carbon thấp, nhất là trên những tuyến bay như London – Dublin mà không thể thay thế bằng các phương tiện khác”, Anna Hughes, giám đốc tổ chức Flight Free UK nhấn mạnh. “Tuy nhiên, điều cần lưu ý là chúng cần được cung cấp điện từ nguồn năng lượng tái tạo”.

Bà cũng cho rằng việc giảm phát thải giao thông cần bắt đầu từ việc giảm nhu cầu di chuyển, ưu tiên đầu tư vào hệ thống đường sắt, sau đó mới cân nhắc đến việc điện khí hóa các chuyến bay cần thiết.

Gần đây, Ủy ban châu Âu đã đề xuất tăng cường hỗ trợ tài chính cho việc giảm phát thải trong ngành hàng không, bao gồm phát triển máy bay điện cũng như công nghệ sử dụng hydro.