Cuộc Cách Mạng Du Lịch Xe Điện Tại Trung Quốc: Biến Ô Tô Thành Không Gian Sống

Theo thông tin mới nhất từ Cơ quan Năng lượng Quốc gia Trung Quốc (NEA), tính đến quý I năm 2026, Trung Quốc đã phát triển hơn 21 triệu điểm sạc cho xe điện, đánh dấu mức tăng 50% so với năm trước và trải dài gần như khắp các trạm dừng trên hệ thống cao tốc.

Trong khi nhiều quốc gia vẫn còn bối rối về việc liệu xe điện có đủ chỗ sạc hay không, Trung Quốc đã bắt đầu bước vào một giai đoạn mới: hạ tầng sạc không chỉ hỗ trợ cho việc di chuyển, mà còn đang thay đổi cách thức mà người dân trải nghiệm du lịch, nghỉ ngơi và thậm chí định nghĩa lại vai trò của chiếc ô tô.

Du Lịch Xe Điện: Lựa Chọn Mới

Theo các nguồn tin truyền thông, ngày càng nhiều người dân Trung Quốc không còn coi SUV điện chỉ đơn thuần là phương tiện di chuyển giữa hai địa điểm. Họ nhìn nhận nó như một không gian sống mini, nơi có thể nghỉ qua đêm, nấu ăn, làm việc và tận hưởng kỳ nghỉ mà không cần phải thuê khách sạn.

Câu chuyện đáng chú ý bắt đầu với Junya Zhen và Jie Cui, hai cựu giáo viên ở tỉnh Hà Bắc. Năm 2023, họ đã quyết định nghỉ việc để khám phá các vùng đất của Trung Quốc bằng chiếc Wey Lanshan, một mẫu SUV hybrid từ Great Wall Motor.

Vào ban ngày, cặp đôi này vừa lái xe vừa phát trực tiếp trên các nền tảng như Douyin và Xiaohongshu, tự tay nấu ăn và nghỉ trưa ngay trên hàng ghế sau có thể gập phẳng thành giường. Ban đêm, họ dừng xe tại những khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp ở Vân Nam hay Tây Tạng, tiếp tục livestream chia sẻ cuộc sống “sống trên xe” cùng hơn nửa triệu người theo dõi.

Nếu chỉ vài năm trước, việc ngủ trong ô tô thường bị coi là bất tiện hoặc là sự lựa chọn cuối cùng, thì ngày nay, hình thức này đã trở thành sự lựa chọn phổ biến. Bloomberg cho biết “car camping” (cắm trại bằng ô tô) đang dần trở thành một nền kinh tế trị giá hàng chục tỷ USD tại Trung Quốc.

Xu hướng này phát triển nhờ vào ba yếu tố chính: hạ tầng sạc lớn nhất thế giới, sự cạnh tranh khốc liệt trong ngành công nghiệp xe điện và bối cảnh kinh tế khiến người dân tìm kiếm những kỳ nghỉ tiết kiệm hơn.

Theo báo cáo Global EV Outlook 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Trung Quốc hiện nắm giữ trên 65% tổng số điểm sạc công cộng trên toàn cầu và chiếm hơn 80% số bộ sạc nhanh. Đến cuối năm 2025, nước này đã có hơn 20 triệu điểm sạc, đủ khả năng phục vụ cho trên 40 triệu xe năng lượng mới đang lưu thông.

Đặc biệt, hơn 98% các khu dịch vụ dọc cao tốc đã được trang bị trạm sạc, giúp xe điện thực hiện các chuyến đi dài mà không còn lo lắng về việc hết pin.

Chính những tiện ích này đã mở ra một lối sống hoàn toàn mới. Thay vì lên kế hoạch cho chuyến đi xung quanh việc tìm kiếm khách sạn hay nhà nghỉ, nhiều gia đình giờ đây chỉ cần tìm một địa điểm đỗ xe có trạm sạc để chiếc SUV của họ có thể trở thành nơi nghỉ ngơi qua đêm.

Sự chuyển mình này cũng thể hiện sự thay đổi trong thiết kế xe điện của các hãng sản xuất Trung Quốc. Nếu trước đây, họ cạnh tranh về quãng đường di chuyển hay khả năng tăng tốc, thì nay, họ đang bán “trải nghiệm sống”.

Kể từ năm 2022, nhiều hãng xe như XPeng, Li Auto, BYD, Great Wall Motor và Rox Motor Tech đã liên tục thêm các tính năng cắm trại cho các sản phẩm của mình.

Chỉ với một nút bấm, hàng ghế sau có thể gập thành mặt phẳng hoàn toàn để tạo thành giường ngủ. Điều hòa có khả năng duy trì nhiệt độ ổn định suốt đêm nhờ nguồn điện từ bộ pin dung lượng lớn. Chiếc xe cũng có thể cung cấp điện cho bếp từ, máy pha cà phê, tủ lạnh mini và hệ thống chiếu sáng ngoài trời thông qua công nghệ V2L (Vehicle-to-Load).

XPeng thậm chí còn tích hợp chế độ “Sleep Mode”, phát tiếng sóng biển, tiếng mưa hoặc tiếng lửa trại giúp người dùng dễ ngủ hơn. Trong khi đó, Rox Motor Tech đã phát triển phiên bản SUV trang bị thêm bếp từ và vòi nước ở phía sau xe, biến cốp xe thành căn bếp di động.

Một điểm đáng chú ý là những tính năng này không chỉ phục vụ cho du lịch. Theo Daniel Wu, lãnh đạo thương hiệu toàn cầu của XPeng, rất nhiều người Trung Quốc đang sử dụng xe như một “không gian sống thứ ba”. Sau giờ làm việc, họ thường ngồi lại trong xe để chơi game, xem phim hoặc nghỉ ngơi trước khi trở về nhà.

Trong bối cảnh nhiều gia đình Trung Quốc sống nhiều thế hệ dưới một mái nhà, chiếc xe đang trở thành nơi riêng tư duy nhất của họ.

Đại dịch Covid-19 được xem là yếu tố kích thích quan trọng. Các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt đã khiến du lịch nước ngoài gần như ngưng trệ trong nhiều năm, thúc đẩy nhu cầu về cắm trại và glamping trong nước. Khi người tiêu dùng dần quen với việc nghỉ dưỡng ngoài trời, nhu cầu về những chiếc xe có thể ngủ qua đêm cũng theo đó tăng vọt.

Đến nay, xu hướng này còn được thúc đẩy bởi tình hình kinh tế. Khi thị trường bất động sản gặp khó khăn và áp lực tài chính gia tăng, nhiều gia đình Trung Quốc tìm cách tiết kiệm ngân sách du lịch.

Theo thông tin từ truyền thông nhà nước, kỳ nghỉ Quốc tế Lao động năm 2026 ghi nhận khoảng 325 triệu chuyến đi nội địa, tăng 3,6% so với cùng kỳ, nhưng tổng chi tiêu chỉ tăng 2,9%, cho thấy người dân ngày càng cần thắt chặt chi tiêu.

Trong khi đó, Deutsche Bank cho biết doanh thu trên mỗi phòng khách sạn tại Trung Quốc đang tăng nhanh hơn so với mức trung bình toàn cầu. Trong các mùa cao điểm như Tết Nguyên đán hay kỳ nghỉ hè, giá phòng tại một số điểm du lịch nổi tiếng có thể gấp ba lần. Đối với nhiều người, việc ngủ ngay trên chiếc SUV điện trở thành giải pháp tiết kiệm mà vẫn đảm bảo tiện nghi.

Hệ Sinh Thái Tiêu Dùng Mới

Không chỉ ngành ô tô của Trung Quốc hưởng lợi từ xu hướng này, mà một hệ sinh thái tiêu dùng hoàn toàn mới cũng đang hình thành.

Theo iiMedia Research, thị trường cắm trại Trung Quốc được dự đoán đạt khoảng 72 tỷ USD vào năm 2030, gần gấp đôi quy mô dự đoán năm 2024.

Trên các nền tảng thương mại điện tử như Taobao và JD.com, rất nhiều sản phẩm phục vụ cho “car camping” như đệm hơi thiết kế riêng cho từng mẫu SUV, rèm chắn nắng, bàn gắn vô-lăng, lều nối với xe hay bộ bếp dã ngoại đang được tiêu thụ mạnh mẽ. Một mẫu đệm ngủ giá chỉ 109 nhân dân tệ đã bán ra hơn 600.000 chiếc trên JD.com.

Doanh nhân Dan Deng, người sáng lập thương hiệu chuyên sản xuất đệm ngủ cho ô tô, cho biết doanh thu công ty của ông đã đạt khoảng 10 triệu USD mỗi năm và dự kiến sẽ tiếp tục tăng mạnh. Ông cũng cho biết nhu cầu không chỉ giới hạn ở những người đi cắm trại cuối tuần, mà còn mở rộng sang cả những người thường xuyên dùng xe để nghỉ ngơi hoặc ngủ trưa trong các chuyến công tác.

Sự lan tỏa của xu hướng này còn được khuếch đại bởi mạng xã hội. Các hashtag liên quan đến cuộc sống cắm trại bằng ô tô trên Douyin đã thu hút hơn 9,2 tỷ lượt xem. Các video hướng dẫn biến SUV thành phòng ngủ, giới thiệu phụ kiện hay chia sẻ địa điểm nghỉ qua đêm đang xuất hiện ngày càng nhiều, tạo thành một cộng đồng đông đảo.

Tuy nhiên, cũng có một số vấn đề nảy sinh. Một số địa phương đã ghi nhận tình trạng người camping chiếm dụng các bãi đỗ xe công cộng, nấu ăn trong công viên hay để lại rác thải. Nhiều thành phố như Thâm Quyến, Tam Á, Bắc Hải hay Thụy Lệ đã bắt đầu siết chặt các quy định về đỗ xe qua đêm và yêu cầu du khách sử dụng các khu cắm trại hợp pháp.

Dù có những thách thức, điều thú vị nhất không chỉ nằm ở việc người dân Trung Quốc tiết kiệm chi phí khách sạn, mà còn ở cách mà ngành công nghiệp xe điện đang mở rộng vai trò của chiếc ô tô.

Trong nhiều năm qua, các hãng xe đã cạnh tranh bằng công suất động cơ, quãng đường di chuyển và khả năng tự lái. Nhưng giờ đây, với hạ tầng sạc đã trở nên hoàn thiện và công nghệ pin không ngừng cải tiến, cuộc cạnh tranh đang dần chuyển sang một câu hỏi khác: chiếc xe có thể trở thành một phần của cuộc sống hàng ngày như thế nào.

Nếu smartphone từng được coi như “chiếc máy tính bỏ túi”, thì tại Trung Quốc, SUV điện đang dần trở thành “căn hộ di động”. Đây có thể là một trong những hướng phát triển đáng chú ý nhất trong ngành công nghiệp ô tô trong thập kỷ tới, khi giá trị của chiếc xe không chỉ nằm ở việc đưa con người đến nơi họ muốn, mà còn ở việc biến hành trình trở thành một trải nghiệm sống đáng nhớ.

*Nguồn: Chinadaily, IEA, CNEVPost