Sự Sát Thủ Của Cá Voi Đối Với Cá Mặt Trăng: Cuộc Tấn Công Kinh Hoàng

Vào tháng 7 năm 2024, tại vịnh California thuộc bán đảo Baja California của Mexico, một khoảnh khắc thú vị về thế giới đại dương đã được ghi lại bởi nhà khoa học Katherine Ayers từ tổ chức bảo tồn Beneath the Waves. Bằng chiếc máy quay GoPro, cô đã ghi hình cảnh tượng gây sốc khi một đàn cá voi sát thủ đồng loạt tấn công và làm tan nát một con cá mặt trăng khổng lồ.

Sự kiện này không phải là hiếm hoi; vào tháng 9 năm 2025, cùng khu vực biển ấy, hành vi tương tự lại được quan sát thấy. Điều này cho thấy rằng cá voi sát thủ tại đây đã phát triển một chiến thuật săn mồi khá tinh vi, không chỉ là sự ngẫu hứng.

Chiến thuật tấn công được thực hiện một cách bài bản. Một con cá voi sát thủ cái đã tóm gọn phần đuôi của cá mặt trăng, trong khi một con cá voi sát thủ đực lao tới với tốc độ cao và lộn người lại, sử dụng sức mạnh đầu của nó để va vào con mồi. Ngay tại thời điểm va chạm, con cái thả ra con mồi, gây ra một tiếng nổ lớn, và toàn bộ cơ thể cá mặt trăng nặng nề lập tức bị làm vỡ thành hàng ngàn mảnh nhỏ.

Ngay sau cú húc mạnh mẽ, cá voi sát thủ con đã tiến lại gần để thu gom những mảnh thịt nhỏ từ con mồi, trong khi cặp cá voi trưởng thành chỉ đứng nhìn vì chúng đã tiêu thụ phần nội tạng trước đó.

Hành vi này đến từ cấu trúc sinh học đặc biệt của cá mặt trăng, loài cá có lớp da dày và mô gel phía dưới rất dai, khó nhai đối với cá con. Bằng cách bẻ gãy con mồi, cá voi cha mẹ đã giúp cho cá con có thể dễ dàng tiếp cận nguồn thức ăn. Đây cũng là lần đầu tiên nhân loại ghi nhận và mô tả một chiến thuật săn mồi có tính truyền thừa giữa các thế hệ của cá voi sát thủ.

Nhiều người sẽ tự hỏi vì sao một con cá xương khổng lồ như cá mặt trăng (Masturus lanceolatus) có thể bị tàn phá như vậy. Câu trả lời nằm ở cơ thể đặc biệt của nó và động lực học của cú va chạm với cá voi sát thủ.

Mặc dù thuộc nhóm cá xương, nhưng mức độ canxi hóa trong xương của cá mặt trăng lại thấp, với phần lớn cơ thể là tổ chức sụn. Điều này dẫn đến khung xương của chúng trở nên nhẹ hơn và xốp hơn. Loài cá này thậm chí không còn xương sườn và có cột sống rất ngắn.

Để duy trì cơ thể nặng 2 tấn, chúng phụ thuộc vào các mô liên kết và lớp gel dày chiếm hơn 40% trọng lượng của mình. Lớp gel này chứa hàm lượng nước cao, có khối lượng tương đương nước biển.

Từ góc độ vật lý, mô gel của cá mặt trăng có tính nhạy cảm với tốc độ biến dạng. Khi chịu lực từ từ, nó mềm và dẻo, có khả năng biến dạng lớn. Tuy nhiên, khi gặp tác động mạnh, mô gel không kịp biến dạng, dẫn đến việc nó trở thành vật liệu giòn và dễ vỡ.

Khi một con cá voi sát thủ nặng 4 tấn lao đi với tốc độ 8 mét mỗi giây, lực va chạm có thể lên đến 370.000 Newton (tương đương với 37 tấn) tại điểm tiếp xúc. Với sức mạnh này, việc mô gel của cá mặt trăng bị nghiền nát là điều hoàn toàn hợp lý theo quy luật vật lý.

Hành vi đập vỡ con mồi không chỉ nhằm mục đích dinh dưỡng cho cá con. Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng đây là một quá trình truyền dạy kỹ năng săn mồi mang tính xã hội của cá voi sát thủ.

Hơn thế nữa, việc đập vỡ một sinh vật lớn có thể là một hình thức giải trí cho cá voi, phản ánh trí thông minh và nhu cầu giải trí cao của loài này.

Dù cá voi sát thủ có thể tạo ra lực mạnh mẽ để làm nát một sinh vật nặng tới 2 tấn, chúng lại rất hiếm khi tấn công con người trong tự nhiên. Các vụ va chạm với tàu thuyền gần đây ở vùng biển Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha thường xảy ra do sự vui đùa của cá voi trẻ, chứ không phải hành động tấn công.

Sự kiện cá voi sát thủ đập vỡ cá mặt trăng không chỉ mở ra cái nhìn mới về khả năng của chúng mà còn làm nổi bật những bí ẩn còn tiềm ẩn dưới lòng đại dương bao la.