Biến Chứng Đáng Lo Ngại Từ Bệnh Ung Thư Lây Nhiễm Ở Cá Nheo Tại Bắc Mỹ

Những Dấu Hiệu Bất Thường Dưới Lòng Hồ

Bắt đầu từ hơn mười năm trước, hồ Memphremagog – một vùng nước dài 50 km nằm giữa biên giới bang Vermont (Mỹ) và tỉnh Quebec (Canada) – đã chứng kiến những hiện tượng bất thường. Người dân địa phương và các nhà nghiên cứu hải dương học không khỏi lo ngại khi phát hiện những con cá nheo Mỹ (brown bullhead) lạ thường, với các dấu hiệu dị dạng quanh miệng, vây và mắt, có vẻ như bị ảnh hưởng nghiêm trọng từ môi trường.

Vào năm 2012, một cơn bão lớn đã quét qua khu vực, dẫn đến những lo lắng về thảm họa môi trường. Người dân nghi ngờ rằng nước lũ đã mang theo các hóa chất độc hại từ các bãi chôn lấp, đường giao thông và các trang trại nông nghiệp vào trong lòng hồ, làm xuất hiện những dấu hiệu ung thư ở cá.

Các cuộc khảo sát từ năm 2014 đến 2017 đã chỉ ra rằng khoảng 30% số cá nheo trưởng thành có dấu hiệu khối u ác tính. Những khối u này không chỉ nằm bên ngoài mà còn xâm lấn vào các mô bên trong, thậm chí là não và gan của những con cá. Thật kỳ lạ, mặc dù mang bệnh, nhiều con cá vẫn sống sót với những khối u khổng lồ suốt nhiều năm.

Khám Phá Điều Kỳ Lạ Trong ADN

Để làm rõ tình trạng cá nheo phát triển các khối u tương tự nhau, Tiến sĩ Julie Dragon từ Đại học Vermont đã tiến hành phân tích di truyền. Kết quả cho thấy ADN của các khối u khác biệt hoàn toàn với ADN của cá, nghĩa là các khối u này có thể đã phát sinh từ một căn bệnh chung.

Khi vẽ phả hệ di truyền, tất cả khối u xuất hiện trong các con cá khác nhau lại được gộp vào một nhóm, cho thấy đây là một dòng tế bào ung thư duy nhất – một “kẻ ký sinh” tồn tại độc lập, từ đó xâm nhập vào các con cá khác.

Đây là trường hợp đầu tiên ghi nhận ung thư lây truyền tự nhiên ở loài cá và trong hệ sinh thái nước ngọt, đưa cá nheo Mỹ vào một nhóm hiếm hoi của tự nhiên.

Sự Nguy Hiểm Từ Ô Nhiễm Môi Trường

Mặc dù cơ chế lây truyền giữa cá vẫn đang được nghiên cứu, các nhà khoa học nhận thấy rằng khối u dễ bị vỡ khi va chạm và giải phóng tế bào ung thư vào môi trường, có khả năng tìm kiếm nạn nhân mới. Các ghi chép từ thế kỷ 19 cũng mô tả tình trạng tương tự ở cá nheo, cho thấy dòng tế bào ung thư có thể đã tồn tại từ lâu.

Tuy nhiên, cuộc tranh luận về nguyên nhân vẫn chưa ngừng lại. Nhà bệnh học cá Vicki Blazer cho rằng ô nhiễm môi trường có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ung thư, đặc biệt là khi phát hiện nồng độ cao của kim loại nặng trong cá.

Hiện tại, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không nên tiêu thụ cá mang bệnh, mặc dù dòng ung thư này chưa được xác định là mối đe dọa trực tiếp đến sức khỏe con người. Tạp chí Nature đã công bố phát hiện này như một lời cảnh tỉnh về các bệnh ung thư lây nhiễm trong tự nhiên mà con người chưa biết đến.